Dobre Zdrowie
Osiem przyczyn udaru mózgu
Holenderscy naukowcy opracowali listę ośmiu codziennych czynności, które mogą prowadzić do udaru mózgu. Wśród nich picie kawy, forsowne ćwiczenia i wydmuchiwanie nosa.
To właśnie te trzy czynności stanowią aż jedną czwartą wszystkich przyczyn udarów. Dlaczego? Bo podnoszą ciśnienie krwi, co z kolei prowadzi do gwałtownego dopływu krwi i rozsadzenia tętniaków, specyficznych komórek znajdujących się w mózgu. Co najmniej jedna czwarta (około 1 800 przypadków rocznie) wszystkich udarów w Wielkiej Brytanii następuje w wyniku takiego właśnie zdarzenia.
Pozostałe przyczyny udarów to, zdaniem Holendrów, seks, napięcie w toalecie, picie coca-coli oraz nagły strach i złość. W każdym z tych przypadków dochodzi do gwałtownego dopływu krwi do mózgu, czego mogą nie wytrzymać znajdujące się tam komórki.
Strachu by nie było, gdyby nie tętniaki mózgu, które może mieć nawet co dwudziesty Brytyjczyk. Tworzą się w komórkach mózgu i przez większą część życia pozostają ukryte. Nie mają symptomów, nie wiadomo, z czego się biorą. Wiadomo jedynie, że w niektórych rodzinach występują częściej, a ryzyko ich wystąpienia wzrasta u osób palących i zmagających się z wysokim ciśnieniem.
U osób, u których tętniak występuje udar ma tragiczne skutki. Około jednej trzeciej pacjentów umiera w ciągu miesiąca, a 15 proc. wymaga długoterminowej opieki w domu. Jedynie jeden na dziesięciu dochodzi do zdrowia w stopniu umożliwiającym aktywne, samodzielne życie. Z tego też względu ważna jest wiedza o przyczynach udarów, które mogą do takiego zdarzenia doprowadzić.
- Jednym z powodów, dla których wykonaliśmy to badanie, była potrzeba lepszego zrozumienia tego, dlaczego niektóre tętniaki pękają, a inne nie – tłumaczy dziennikowi The Guardian jeden z autorów badania. – Chcieliśmy wiedzieć, czy istnieją jakieś konkretne bezpieczniki, po wybiciu których dochodzi do udaru.
Lekarze pytali więc swoich pacjentów o to, co robili bezpośrednio przed wystąpieniem udaru oraz porównywali te odpowiedzi z rutynowymi czynnościami danej osoby. W ciągu trzech lat przebadano około 250 pacjentów w wieku przekraczającym osiemnaście lat.
Spośród ośmiu głównych przyczyn to właśnie picie kawy w ciągu poprzedzających udar trzydziestu minut było najmocniej połączone z wystąpieniem zdarzenia. Naukowcy wyliczyli, że kawa była przyczyną około 10 proc. udarów. Kolejne 8 proc. to ćwiczenia fizyczne, a 5 proc. – wydmuchiwanie nosa. Kolejne na liście były seks, napięcie w toalecie oraz picie coca-coli. W przypadku prawie 3 proc. przyczyną mógł być strach, a jedynie 1,3 proc. – złość. Co ważne, zarówno cola jak i kawa zawierają kofeinę, która podnosi ciśnienie krwi.
Zdaniem autorów badania, dla pacjentów, którzy wiedzą, że w ich mózgu znajduje się tętniak, lista ta może być niezłą wskazówką pozwalającą unikać ryzykownych zachowań. Zwłaszcza, że część z nich można w prosty sposób wyeliminować. Nawet, jeśli badanie nie daje stuprocentowej pewności, że wskazane przyczyny są nimi w rzeczywistości, lepiej dmuchać na zimne.